Ama-oxalate alungile kubantu abaningi, kodwa abantu abanomsebenzi oshintshile wamathumbu bangase bafune ukunciphisa ukudla kwabo. Ucwaningo alubonisi ukuthi ama-oxalate abangela i-autism noma ubuhlungu obungapheli besitho sangasese sowesifazane, kodwa angandisa ingozi yamatshe ezinso kwabanye abantu.
I-oxalic acid iyinhlanganisela yezinto eziphilayo etholakala ezitshalweni eziningi, okuhlanganisa imifino enamaqabunga, imifino, izithelo, i-cocoa, amantongomane, kanye nembewu (1).
Ezitshalweni, ivame ukuhlangana namaminerali ukuze kwakheke ama-oxalate. Amagama athi “oxalic acid” kanye nelithi “oxalate” asetshenziswa ngokushintshana kwisayensi yokudla okunempilo.
Umzimba wakho ungakhiqiza ama-oxalate ngokwawo noma uwathole ekudleni. I-Vitamin C ingaguqulwa ibe yi-oxalate ngokusebenzisa i-metabolism (2).
Uma zigwinywa, ama-oxalate angahlangana namaminerali ukuze akhe amakhemikhali afaka phakathi i-calcium oxalate kanye ne-iron oxalate. Kwenzeka kakhulu emathunjini, kodwa futhi kungenzeka nasezinso nakwezinye izingxenye zomgudu womchamo.
Kodwa-ke, kubantu abazwelayo, ukudla okunama-oxalates amaningi kungandisa ingozi yamatshe ezinso kanye nezinye izinkinga zempilo.
I-Oxalate iyi-asidi ephilayo etholakala ezitshalweni, kodwa futhi ingakhiwa ngumzimba. Ibopha amaminerali futhi ihlotshaniswa nokwakheka kwamatshe ezinso nezinye izinkinga zempilo.
Enye yezinto ezikhathazayo kakhulu ngempilo ezihambisana nama-oxalates ukuthi angabopha amaminerali emathunjini futhi awavimbele ukuthi amuncwe umzimba.
Isibonelo, isipinashi sicebile nge-calcium nama-oxalates, okuvimbela umzimba ekumunceni inani elikhulu le-calcium (4).
Kodwa-ke, kubalulekile ukukhumbula ukuthi amanye amaminerali ekudleni kuphela anamathela kuma-oxalates.
Nakuba ukumuncwa kwe-calcium esipinatshini kuncipha, ukudla ubisi nesipinatshi ndawonye akuthinti ukumuncwa kwe-calcium ebisini (4).
Ama-oxalates angabopha amaminerali emathunjini futhi aphazamise ukumuncwa kwamanye awo, ikakhulukazi uma ehlanganiswa ne-fiber.
Ngokuvamile, i-calcium kanye nenani elincane le-oxalate zikhona ndawonye emgudwini womchamo, kodwa zihlala zincibilikile futhi azibangeli zinkinga.
Kodwa-ke, ngezinye izikhathi ziyahlangana ukuze zakhe amakristalu. Kwabanye abantu, la makristalu angaholela ekwakhekeni kwamatshe, ikakhulukazi uma amazinga e-oxalate ephezulu futhi ukuphuma komchamo kuphansi (1).
Amatshe amancane ngokuvamile awabangeli izinkinga, kodwa amatshe amakhulu angabangela ubuhlungu obukhulu, isicanucanu, kanye negazi emchameni njengoba edlula e-urethra.
Ngakho-ke, abantu abanomlando wamatshe ezinso bangase belulekwe ukuthi banciphise ukudla kwabo okunama-oxalates amaningi (7, 8).
Kodwa-ke, ukuvinjelwa okuphelele kwe-oxalate akusanconywa kubo bonke iziguli ezinamatshe ezinso. Lokhu kungenxa yokuthi ingxenye ye-oxalate etholakala emchameni ikhiqizwa ngumzimba kunokuba imuncwe ekudleni (8, 9).
Iningi lodokotela bezifo zomchamo manje linikeza ukudla okuqinile okune-oxalate ephansi (ngaphansi kuka-100 mg ngosuku) kuphela ezigulini ezinezinga eliphezulu le-oxalate yomchamo (10, 11).
Ngakho-ke, kubalulekile ukuhlola ngezikhathi ezithile ukuze kutholakale ukuthi kungakanani ukuvinjelwa okudingekayo.
Ukudla okunama-oxalate amaningi kungandisa ingozi yamatshe ezinso kubantu abasengozini. Izincomo zokunciphisa ukudla ama-oxalate zisekelwe emazingeni e-oxalate emchameni.
Abanye basikisela ukuthi ama-oxalates angase ahlotshaniswe ne-vulvodynia, ebonakala ngobuhlungu obungapheli, obungachazeki besitho sangasese sowesifazane.
Ngokusekelwe emiphumeleni yocwaningo, abacwaningi bakholelwa ukuthi zombili lezi zimo cishe azibangelwa ama-oxalates ekudleni (12, 13, 14).
Kodwa-ke, ocwaningweni lwango-1997 lapho abesifazane abangu-59 abane-vulvodynia belashwa khona ngokudla okune-oxalate ephansi kanye nezithako ze-calcium, cishe ingxenye yesine yathola ukuthuthuka kwezimpawu (14).
Abalobi bocwaningo baphetha ngokuthi ama-oxalates ekudleni angase abe mabi kakhulu kunokuba abangele lesi sifo.
Ezinye izindaba eziku-inthanethi zixhumanisa ama-oxalates ne-autism noma i-vulvodynia, kodwa zimbalwa izifundo ezihlole ukuxhumana okungenzeka. Kudingeka ucwaningo olwengeziwe.
Abanye abantu bakholelwa ukuthi ukudla ukudla okunama-oxalates amaningi kungabangela i-autism noma i-vulvodynia, kodwa ucwaningo lwamanje alusekeli lezi zimangalo.
Abanye abasekeli bokudla okune-oxalate ephansi bathi kungcono ukuthi abantu bagweme ukudla okucebile ngama-oxalate ngoba kungaba nemiphumela emibi empilweni.
Kodwa-ke, konke akulula kangako. Okuningi kwalokhu kudla kunempilo futhi kuqukethe ama-antioxidants abalulekile, i-fiber, kanye nezinye izakhamzimba.
Ukudla okuningi okuqukethe ama-oxalates kuyamnandi futhi kunempilo. Kwabaningi, ukuwagwema akudingekile futhi kungaba yingozi.
Amanye ama-oxalate owadlayo ahlukaniswa amabhaktheriya emathunjini akho ngaphambi kokuba ahlanganiswe namaminerali.
Elinye lala magciwane, i-Oxalobacterium oxytogenes, empeleni lisebenzisa i-oxalate njengomthombo wamandla. Lokhu kunciphisa kakhulu inani le-oxalate elimuncwa ngumzimba (15).
Kodwa-ke, abanye abantu abanawo la magciwane amaningi kangaka emathunjini abo ngoba ama-antibiotic anciphisa inani lamakholoni e-O. formigenes (16).
Ngaphezu kwalokho, izifundo zikhombisile ukuthi abantu abanesifo samathumbu esivuvukalayo banengozi enkulu yokuthola amatshe ezinso (17, 18).
Ngokufanayo, amazinga aphezulu e-oxalate atholakale emchameni wabantu abaye bahlinzwa i-gastric bypass noma ezinye izinqubo ezishintsha ukusebenza kwamathumbu (19).
Lokhu kusikisela ukuthi abantu abasebenzisa ama-antibiotic noma abanenkinga yokungasebenzi kahle kwamathumbu bangase bazuze kakhulu ekudleni okune-oxalate ephansi.
Iningi labantu abanempilo enhle lingadla ukudla okucebile ngama-oxalates ngaphandle kwezinkinga, kodwa abantu abanomsebenzi wamathumbu oshintshile kungadingeka banciphise ukudla kwabo.
Ama-oxalates atholakala cishe kuzo zonke izitshalo, kodwa amanye aqukethe inani elikhulu kakhulu kanti amanye aqukethe inani elincane kakhulu (20).
Ubukhulu bokuphakelwa bungahluka, okusho ukuthi okunye ukudla “okune-oxalate ephezulu”, njenge-chicory, kungabhekwa njenge-oxalate ephansi uma ubukhulu bokuphakelwa buncane ngokwanele. Nasi uhlu lokudla okune-oxalate ephezulu (ngaphezu kwama-50 mg ngokuphakelwa okungu-100-gram) (21, 22, 23, 24, 25):
Inani le-oxalate ezitshalweni lisukela phezulu kakhulu kuya phansi kakhulu. Ukudla okuqukethe ama-oxalate angaphezu kwama-50 milligram ngokukhonza kuhlukaniswa ngokuthi “i-oxalate ephezulu.”
Abantu abadla ukudla okune-oxalate encane ngenxa yamatshe ezinso bavame ukucelwa ukuba badle ama-milligram angu-50 e-oxalate ngosuku.
Ukudla okunempilo nokulinganiselayo kungatholakala ngokuqukethwe kwe-oxalate nsuku zonke okungaphansi kwama-50 mg. I-calcium iyasiza futhi ekunciphiseni ukumuncwa kwama-oxalate.
Kodwa-ke, abantu abanempilo abafuna ukuhlala bephilile akudingeki bagweme ukudla okugcwele izakhamzimba ngoba nje banama-oxalates amaningi.
Ochwepheshe bethu baqapha impilo kanye nokuphila kahle njalo futhi babuyekeza izihloko zethu njengoba ulwazi olusha lutholakala.
Ukudla okune-oxalate ephansi kungasiza ekwelapheni ezinye izifo, okuhlanganisa namatshe ezinso. Lesi sihloko sibheka kabanzi ukudla okune-oxalate ephansi kanye…
I-Oxalate iyi-molecule eyenzeka ngokwemvelo etholakala ngobuningi ezitshalweni nakubantu. Akusona isakhi esibalulekile kubantu, futhi ukudlula ngokweqile kungabangela…
Amakristalu e-calcium oxalate emchameni yiwona avame kakhulu ukubangela amatshe ezinso. Thola ukuthi avelaphi, ukuthi ungawavimbela kanjani nokuthi ungawaqeda kanjani…
Ucwaningo lubonisa ukuthi ukudla okufana namaqanda, imifino kanye namafutha omnqumo kungasiza ekwenyuseni amazinga e-GLP-1.
Ukuzivocavoca njalo, ukudla ukudla okunomsoco kanye nokunciphisa ushukela notshwala kumane nje kuyizeluleko ezimbalwa zokugcina…
Abahlanganyeli ababike ukuthi badle amalitha ama-2 noma ngaphezulu okokunandisa okwenziwe ngesonto babenengozi ekhuphuke ngo-20% yokuthola i-atrial fibrillation.
Umgomo oyinhloko wokudla kwe-GLP-1 ukugxila ekudleni okuphelele njengezithelo, imifino, amafutha anempilo kanye nokusanhlamvu okuphelele, kanye nokunciphisa ukudla okungacutshungulwanga…
Isikhathi sokuthunyelwe: Mashi-15-2024